Het commissiedebat Luchtvaart van 21 april jongstleden was een ontluisterende demonstratie van politieke ontkenning. Ministers bleken geen antwoorden te kunnen formuleren op kernvragen en bleven hangen in de groef van lobbypraatjes.
Terwijl de rechter zwart op wit vaststelt dat alle grote luchthavens illegaal opereren, terwijl de Veluwe ecologisch is afgebroken tot op het bot, en terwijl PAS‑melders en woningbouw al jaren muurvast zitten, bleef het kabinet doen alsof Lelystad Airport met een beetje bestuurlijke acrobatiek alsnog kan worden geopend. Het was een avond waarop de Haagse luchtvaartpolitiek zijn eigen parallelle universum niet langer kon verhullen.
De minister van Infrastructuur en Waterstaat hield vol dat Lelystad in oktober 2027 open kan, maar moest in dezelfde adem erkennen dat dit alleen kan met een natuurvergunning die op dit moment even haalbaar is als een sneeuwstorm in juli.
De minister van Natuur bevestigde dat de Veluwe in “zeer ongunstige staat” verkeert — ambtelijke taal voor: ecologisch ingestort. In zo’n situatie is er geen stikstofruimte, niet voor Lelystad, niet voor extra vluchten, niet voor wat dan ook. Toch blijft het kabinet miljoenen steken in voorbereidingen, alsof juridische realiteit slechts een detail is dat je met een persbericht kunt wegpoetsen.
Ontkenning
Het debat liet zien hoe diep de ontkenning zit. Kamerleden vroegen hoe het kabinet het lef heeft om de regio Flevoland wijs te maken dat Lelystad Airport “bijna open” is, terwijl de juridische basis ontbreekt.
De minister noemde de voorbereidingen “no‑regret”, een term die in dit dossier inmiddels vooral betekent: we gaan door, ongeacht de feiten. Het is dezelfde logica die Schiphol decennialang beschermde: eerst uitbreiden, dan pas kijken of het mag.
De hypocrisie werd pijnlijk zichtbaar toen de SP wees op de stikstofprioritering. Voor woningbouw is er geen ruimte. Voor PAS‑melders is er geen ruimte. Voor boeren is er geen ruimte. Maar voor een vakantievliegveld zou diezelfde ruimte ineens wel te vinden zijn.
Het kabinet kon niet uitleggen waarom een nieuwe luchthaven belangrijker is dan een dak boven het hoofd van honderdduizenden woningzoekenden. Het antwoord bleef steken in clichés over “integrale afwegingen”, een formule die vooral dient om geen verantwoordelijkheid te nemen.
Laagvliegroutes
Ook de claim dat de laagvliegroutes “zijn opgelost” stortte binnen enkele minuten in. De minister kon niet uitleggen waarom vliegtuigen boven Zwolle nog steeds op 5.000 voet vliegen, of hoe “continu klimmen” mogelijk is als Schiphol dat operationeel niet toestaat. Het was het zoveelste voorbeeld van luchtvaartbeleid dat niet wordt gedreven door feiten, maar door pr‑praatjes die moeten verhullen dat de hinder simpelweg wordt doorgeschoven naar andere regio’s.
Op het gebied van gezondheid werd het nog schrijnender. Terwijl de ILT, de GGD en de expertgroep luchtkwaliteit waarschuwen dat omwonenden onvoldoende worden beschermd tegen ultrafijnstof en andere kankerverwekkende emissies, weigert de minister harde plafonds. De roep om een gezondheidseffectrapportage zoals bij Tata Steel werd opnieuw vooruitgeschoven. Het kabinet lijkt bang voor de uitkomst, want een eerlijk gezondheidsonderzoek zou de luchtvaartpolitiek van de afgelopen dertig jaar in één klap ontmaskeren.
En dan was er nog de kerosinecrisis. Terwijl Europese luchthavens waarschuwen dat de voorraden nog maar drie weken meegaan, hield de minister vol dat Nederland vijf maanden vooruit kan. Kamerleden vroegen om een prioriteringskader waarin privéjets als eerste worden beperkt, maar ook hier bleef het kabinet steken in ontwijkende taal. Het is dezelfde reflex die we kennen uit de gascrisis: pas ingrijpen als de schade al is aangericht.
Groei verdienen
Het meest surrealistische moment kwam toen het kabinet vasthield aan de groeiverdiensystematiek van Schiphol, een systeem dat groei naar 500.000 vluchten mogelijk maakt terwijl de rechter oordeelt dat de huidige situatie al illegaal is. Het is alsof iemand met een verlopen rijbewijs wordt betrapt en vervolgens vraagt of hij een monstertruck mag rijden. Zelfs het CDA, jarenlang loyale bondgenoot van de luchtvaart, noemde de groeiplannen onverdedigbaar.
Het debat eindigde zoals het begon: met ministers die brieven, onderzoeken en technische uitwerkingen beloofden, maar geen antwoord hadden op de kernvraag. Hoe kan een sector die juridisch illegaal opereert, ecologisch geen ruimte heeft en gezondheidsrisico’s veroorzaakt, toch blijven rekenen op politieke voorkeursbehandeling? Het kabinet had geen antwoord.
Wat overbleef, was een pijnlijk helder beeld: de luchtvaartpolitiek van dit kabinet is niet gebaseerd op feiten, niet op wetgeving, niet op ecologie en zeker niet op gezondheid. Ze is gebaseerd op het in stand houden van een verhaaltje dat allang is uitgeblazen. Het debat van 21 april maakte overduidelijk zichtbaar dat de façade niet langer houdbaar is.
Sla dit artikel op in uw favorieten
dirk
Op dit zooitje maffiosoos hebben jullie op gestemd, denk daar eens over na 😪😭😱
B. van Marlen
We zien hier het oude sprookje dat ‘groei kan met minder hinder’, wat in 2000 ook al werd verteld om de ‘Polderbaan’ erdoorheen te drukken. Er is helemaal niets ooit echt veranderd in het gedrag van de overheid en de sector. De reden is simpel: men blijft er (helaas) nog steeds mee wegkomen.
De klimaatcrisis wordt ieder jaar duidelijker, Europa is een van de meest opgewarmde regio’s, maar nee, er moet nog een heel nieuwe vliegveld bijkomen voor de totaal verwende (en egoïstische) consument. Gekker kan niet, maar het gebeurt wel.
De slinkse wetgeving zorgt er wel voor, dat men nog gelijk gaat krijgen ook, want de geluidsgrenzen, die te weinig bescherming bieden, zijn gewoon in de Wet Luchtvaart vastgelegd. Men zegt er niet bij, dat deze grenzen gebaseerd zijn op het aanvankelijk weglaten van een heel deel van de herrie en het toelaten van vrije hoge percentages ernstig gehinderden (25%!) en slaapverstoorden, waardoor er velen zijn die totaal aan de willekeur van de luchtvaart blijven overgeleverd. Men gaat het spel van rond 2000 herhalen met beloften van meer handhavingspunten en echte handhaving, maar hierbij zoekt men een handige ligging van deze punten en dermate hoge grenswaarden dat men vrijwel onbeperkt kan doorvliegen met de zgn. ‘stille vliegtuigen’. Wellicht gaat het circus van ‘salderen’ bij overschrijding op deze punten door verdere groei ook weer draaien, onder het mom ‘Schiphol mag niet op slot’. En ook komt er welicht daarna weer een Alders 2.0 met een nieuw soort NNHS. U moet er niet van opkijken.
De politiek kenmerkt zich onder druk van de luchtvaartlobby door een zwalkende houding en het gedogen hiervan, mede omdat de Staat aandeelhouder is. Gerechtelijke uitspraken worden eenvoudig genegeerd en ministers zijn niet aansprakelijk te stellen, wat wel zou moeten.
We gaan dus nog een hele tijd door met dit wanbeleid en dit gaat ten koste van steeds meer mensen die in de vervuiling en herrie worden gezet. Ik verwacht dat de smerige praktijk van vaste hoogfrequent gebruikte routes net als in de VS ook wordt doorgedrukt.
De belanghebbenden zullen na jaren van zakken vullen hun biezen pakken en emigreren als het echt fout gaat in dit land. De ellende zal worden afgewenteld op de andere Nederlanders. Want zo werkt ‘de economie’!
Jan Barteld
No regret ? Er wordt bedoeld mo mercy and no responsibility towardthe people and the planet. Gewetenloos en laf. Laat de oppositie deze termen iedere keer inzetten alds de puberale uitdrukking no regret wordt gebruikt.
rrustema
Sterke openingen van Kröger (GroenLinks-PvdA) en Beckerman (SP). Aangevuld met Kostić (PvdD). Het leek alsof ze met elkaar gecöordineerd hadden wie welke problemen zou aanvoeren. En Grinwis (CU) is altijd wel sterk.
Zwinkels van CDA kwam erg bleu ten tonele en was een dankbare prooi van de anderen totdat ze duidelijkheid gaf. Wel is duidelijk dat CDA aan het zwalken is. Waarschijnlijk worden ze zwaar belobbyd.
D66 stuurde de een vervanger voor het ziekgemelde Kamerlid Köse. Van Asten klonk aanvankelijk als een luchtvaartfan maar evengoed later weer helemaal niet. Volgens mij was dit een communicatiestrategie om voor de bühne luchtvaartfan te zijn maar dan uiteindelijk daar op terug te kunnen komen met ‘helaas, er wordt niet voldaan aan de eisen’. Eigenlijk vergelijkbaar met de CDA-positie maar dan met een presentatie die acceptabel is bij de (veelvliegende) achterban: ja, luchtvaart verbindt de wereld, goed voor de economie, etc. O ja, het moet wel aan de regels voldoen natuurlijk, denk aan de natuur. Achterban: ja, natuurlijk: regels, natuur…
PVV en Groep Markuszower: wat een populisme. KLM en Telegraaf nagepraat. VVD, vergelijkbaar maar dan beter gepresenteerd.
O ja, opvallend. BBB met Wiersma die boeren belangrijker vindt dan luchtvaart. Wie weet komt dat ooit nog eens van pas bij een stemming.
De minister aan het woord en het wordt inderdaad vaag en ontwijkend.
Jammer dat niemand het kerosinetekort heeft aangegrepen om alvast te vragen of KLM ook weer gered zal worden als het weer in de problemen komt.
Ik heb niet alles gezien, ik baseer me ook op:
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/commissieverslagen/detail?id=2026D20244&did=2026D20244
N Minnee
Schandalig, we hebben een kabinet dat bezigheidstherapie uitvoert.
Bourree
Het was een armoedige wanvertoning! Van zowel links als rechts ( wat dat ook mag betekenen)
Een toekomstbestendig luchtvaartbeleid vraagt om een fundamenteel andere benadering: één waarin grenzen worden erkend in plaats van ontkend, waarin wetgeving wordt gerespecteerd in plaats van omzeild, en waarin de gezondheid van burgers niet langer ondergeschikt is aan economische groei.
Zonder zo’n koerswijziging blijft het huidige beleid wanbeleid ten koste van de geondheid en heel veel leefomgevingen. Schandalig amateurisme. Ook het CDA moet zich schamen door hun plotselinge draai sinds van Oord ( CDA) directeur is geworden. D66 pleegt ronduit kiezerbedrog en heeft zich uitverkocht aan de VVD die niet verder kijkt dan de iegen portemonnee, Jetten moet zich diep schamen maar helaas krijgen wij die lach niet van zijn gezicht. Trieste bedoening in Den Haag! Schandalig slecht debat!
Bourree
Winny Lieverst
De interventies door linkerzijde van de Tweede Kamer hadden wel wat daadkrachtiger gekund.
De schriftelijke toelichting van de minister op dit debat werd slechts enkele dagen ervoor bij de Kamerleden ‘ingevlogen”. De tijd om dit debat voor te bereiden was derhalve beperkt.
De linkerzijde van de Kamer zat min of meer met een momd vol tanden. Jammer! De beer is al geschoten.
Winny Lieverst
Op 17april 2026 werd de Uitwerking coalitieakkoord Lelystad Airport aan de Kamerleden kenbaar gemaakt. Het debat vond de 21ste plaats. Er zit ook nog een weekend tussen. Zeg maar rustig, ‘niet zo netjes van de minister’.
Maaike
Ik kan me 3 redenen bedenken dat het kabinet reageert zoals ze reageert:
1. De overheid wil de luchtvaart geen “nee” verkopen en rekent erop dat de burgers het via de rechter doen
2. Sentiment, sentiment, sentiment
3. Er wordt vanuit de luchtvaart dingen beloofd wat neerkomt op corruptie en/of omkoping
Met gezond verstand kan ik het in ieder geval niet verklaren.
Sjors
Chantage zou ook nog kunnen. Ik zie de sector er wel voor aan. Werd destijds niet een Schiphol manager persoonlijk aansprakelijk gesteld voor schade die de KLM eventueel zou lijden als een rapport zou worden uitgebracht? Een vorm van bedreiging lijkt me.
BEERPUT
Wat is toch de echte reden dat het deksel stevig op de beerput wordt gehouden?
Ondertussen is er groot gevaar voor de gezondheid van mens, dier en natuur. En kost het handen met geld aan fossiele subsidies?
Dronkers weer?
Het antwoord op alle vragen is volgens mij: Ambtenaar Dronkers. Er zou een onderzoek moeten komen naar zijn rol in deze beerput van de vliegindustrie. Misschien een WOO verzoek om te onderzoeken wat hij precies uitvoert op het Ministerie van Meer Vliegen.
Winny Lieverst
Dat de laagvliegroutes er niet meer zijn, kun je gewoon in twijfel trekken. De route over het Lemelerveld is zogenaamd vervallen, maar is echter naar het noorden opgeschoven. De toestellen die landen moeten op een gegeven moment toch dalen, dit overwegend over de Noordoostpolder.
In de Noordoostpolder heeft de bevolking geen idee wat hen te wachten staat.
Van de zijde van de coalitie en de zogenaamde experts had het debat een hoog Pinokkio-gehalte.