Terwijl de discussie over het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit, hinderbeperking en vliegroutes voortraast, blijkt een opvallend stuk basisinformatie nog altijd niet openbaar beschikbaar: hoe zijn de start- en landingsbanen van Schiphol de afgelopen decennia daadwerkelijk gebruikt?
De Stichting SWAB (Schiphol Werkgroep Amstelveen Buitenveldert) en de bewonersvertegenwoordiging Schiphol Last Randwijck (SLR) hebben Schiphol en de verkeersleiding verzocht om de volledige historische reeks baangebruiksgegevens vanaf 1 november 2003 openbaar te maken. Daarbij vragen zij niet alleen om aantallen starts en landingen per baan, maar ook om de verdeling per baanrichting, de ontwikkeling door de jaren heen en het aandeel van iedere baan in het totale vliegverkeer. Waarom moeten bewoners en journalisten überhaupt om deze gegevens vragen?
Al jaren houdt Schiphol vol dat hinder zoveel mogelijk wordt beperkt door zogenoemd preferentieel baangebruik. Daarbij zouden banen worden ingezet die per saldo de minste hinder veroorzaken. Maar om die claim te controleren zijn historische gegevens noodzakelijk. Die informatie blijkt niet structureel openbaar beschikbaar.
De organisaties vragen daarom niet alleen om historische data, maar ook om uitleg waarom dergelijke cijfers niet al lang als openbare kwartaalrapportages worden gepubliceerd. Daarnaast willen zij weten welke juridische, technische of beleidsmatige belemmeringen Schiphol en LVNL zien om dat alsnog te doen.
Logische vraag
Dat is een logische vraag. De luchtvaartsector beschikt immers over uiterst gedetailleerde operationele gegevens. Iedere start en landing wordt geregistreerd. Toch moeten bewoners die willen weten hoe de overlast zich geografisch heeft ontwikkeld kennelijk nog altijd afhankelijk zijn van incidentele informatieverzoeken.
Interessant voor de lopende juridische strijd rond Schiphol is ook een ander onderdeel van het verzoek. De organisaties vragen namelijk om een actueel overzicht van alle handhavingspunten en geluidmeetpunten, inclusief hun functie binnen het huidige stelsel en hun relatie tot het voorgenomen nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB).
Als locaties van meetpunten wijzigen, rekenmethodes veranderen of handhavingssystemen worden aangepast, wordt het steeds moeilijker om ontwikkelingen in hinder over lange tijdsperioden eerlijk te vergelijken. Daarom vragen de indieners expliciet hoe historische vergelijkbaarheid wordt gewaarborgd wanneer zulke wijzigingen plaatsvinden.
Voor omwonenden is dit geen academische kwestie. Een overheid kan immers eenvoudig de indruk wekken dat de situatie verbetert wanneer de meetlat telkens verandert.
Geen bedrijfsinformatie
De brief vraagt niet om vertrouwelijke bedrijfsinformatie of persoonsgegevens. Het gaat uitsluitend om geaggregeerde operationele gegevens over baangebruik, geluidmetingen en handhaving. De organisaties wijzen daarom nadrukkelijk op de uitgangspunten van de Wet open overheid (Woo), die actieve openbaarmaking van overheidsinformatie juist moet stimuleren.
Dat maakt het des te opmerkelijker dat dergelijke gegevens kennelijk niet allang in een openbaar databestand beschikbaar zijn. Juist op een dossier dat zulke grote gevolgen heeft voor gezondheid, leefomgeving, woningbouw en natuur zou maximale transparantie vanzelfsprekend moeten zijn. Sterker nog: als de luchtvaartsector vertrouwen wil herstellen, zou zij bewoners niet moeten dwingen om basisinformatie op te vragen, maar deze actief moeten publiceren.
Het verzoek van SWAB en SLR draait uiteindelijk om meer dan een verzameling cijfers. Het gaat om de controleerbaarheid van een systeem dat al jaren beweert hinder eerlijk te verdelen en de omgeving zo goed mogelijk te beschermen. Zolang historische gegevens over baangebruik, handhaving en geluidbelasting niet eenvoudig toegankelijk zijn, moeten burgers grotendeels afgaan op de interpretaties van dezelfde partijen die verantwoordelijk zijn voor het beleid. Dat maakt onafhankelijke controle vrijwel onmogelijk.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Claudia
Wordt dan ook bekend gemaakt hoeveel cirkels en lussen er zijn gemaakt bij het aan- en uitvliegen? Wat waren de daadwerkelijke routes?