Met het besluit om geen beroep in te stellen tegen het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) heeft de gemeente Amsterdam een teleurstellende politieke keuze gemaakt. Wethouder Sofyan Mbarki (PRO) ziet er geen heil in.
Niet dat het college ineens enthousiast is over de nieuwe regels voor Schiphol, want de wethouder erkende gisteren zelf dat het besluit onvoldoende tegemoetkomt aan de wensen van het college, de gemeenteraad en de omwonenden.
Toch ziet hij af van juridische stappen en kiest hij ervoor zich achter het kulargument van handhaafbaarheid te scharen. Daarmee neemt Amsterdam afscheid van de rol die het jarenlang onder de vorige wethouder Hester van Buren opeiste: die van kritische en activistische aandeelhouder van Schiphol.
Dit is een meer dan opmerkelijke koerswijziging. Het is een fundamentele omkering van de vraag waar het debat eigenlijk over zou moeten gaan. Want de discussie rond het nieuwe LVB draait niet in de eerste plaats om handhaving, maar om bescherming. De centrale vraag is niet of de overheid straks beter kan controleren of Schiphol zich aan de regels houdt. De vraag is of die regels de gezondheid van omwonenden beschermen. En juist dat doen die regels niet, integendeel.
Meer vliegherrie
Het nieuwe LVB wordt door het kabinet neergezet als een juridisch noodzakelijke reparatie van een systeem dat jarenlang niet handhaafbaar zou zijn geweest. Ook Mbarki volgt die redenering. Volgens hem lag er tot nu toe geen afdoende juridisch kader en ontstaat dat nu wel. Daarmee verschuift de aandacht echter van de inhoud van de normen naar de uitvoerbaarheid ervan. Dat lijkt een technisch verschil, maar politiek gezien is het cruciaal. Handhaafbaarheid is immers geen doel op zichzelf. Een norm kan perfect handhaafbaar zijn en tegelijkertijd veel te veel overlast toestaan.
Dat is precies de kritiek die op het nieuwe LVB wordt geuit. Volgens recente analyses in onder meer het NRC, krijgt Schiphol op verschillende plaatsen juist meer geluidruimte dan voorheen. Boven delen van Amsterdam mogen de vliegtuigen in de nacht zelfs aanzienlijk meer lawaai produceren. Wat jarenlang werd gezien als een overschrijding van aanvaardbare hinder, dreigt daarmee niet te verdwijnen maar wordt opgenomen in de nieuwe regels.
Het wrange is dat de overheid dit vervolgens kan presenteren als vooruitgang. De geluidsoverlast neemt niet af, maar omdat de normen worden aangepast aan de bestaande praktijk ontstaat wel een systeem waarop kan worden gehandhaafd. Voor bewoners verandert daarmee echter vooral de juridische kwalificatie van de hinder. Wat gisteren nog te veel geluid was, heet morgen een vergunde situatie. De overlast zelf blijft precies hetzelfde of groeit zelfs.
Mbarki teleurstellend
Juist daarom is het besluit van Mbarki zo teleurstellend. Tussen neus en lippen door liet de wethouder zich nog ontvallen dat hij inmiddels uitgebreid voorgelicht was door het Ministerie van Infrastructuur. Daar is hij kennelijk op de gebruikelijke wijze ‘ingepakt’.
Enkele jaren geleden koos de stad bewust voor een confrontatie met Schiphol en het Rijk. Als aandeelhouder van twintig procent positioneerde Van Buren zich als verdediger van publieke belangen zoals gezondheid, leefbaarheid en natuur. Het begrip activistisch aandeelhouderschap werd destijds bijna een handelsmerk van het gemeentebestuur. De boodschap was helder: de stad zou zijn invloed gebruiken om de groei van Schiphol kritisch te volgen en waar nodig tegenwicht te bieden.
Van die ambitie is nu niks meer over. Wanneer zich een dossier aandient waarin de luchthaven aantoonbaar meer juridische ruimte krijgt voor geluidsoverlast, kiest hetzelfde gemeentebestuur ervoor de juridische strijd niet aan te gaan. In plaats van de vraag te stellen waarom Schiphol meer geluid mag produceren, verschuift de discussie naar de vraag of die ruimere normen wel goed handhaafbaar zijn. Daarmee wordt feitelijk het denkkader van de vliegindustrie en van Den Haag overgenomen.
Dat is opmerkelijk omdat de keuze wordt gemaakt door een PRO-wethouder. Een partij die zich nationaal en lokaal presenteert als pleitbezorger van volksgezondheid, bestaanszekerheid en bescherming tegen de macht van grote economische spelers. Wanneer die waarden botsen met de belangen van de vliegindustrie, blijkt echter opnieuw hoe moeilijk het is voor bestuurders om werkelijk tegen Schiphol in te gaan. Zelfs wanneer de eigen beleidsdoelen volgens het college onvoldoende worden gerealiseerd, blijkt dat geen reden om naar de rechter te stappen.
Onvoldoende bescherming geslikt
De politieke boodschap die hiervan uitgaat, is helder. Amsterdam accepteert dat het nieuwe LVB tekortschiet, accepteert dat omwonenden onvoldoende worden beschermd en accepteert dat Schiphol meer ruimte krijgt dan veel bewoners wenselijk achten. Vervolgens wordt die keuze verpakt als een overwinning voor de handhaving.
Voor bewoners die dagelijks onder de vliegroutes wonen is dat een regelrechte klap in het gezicht. Uiteindelijk wordt hun leefomgeving niet bepaald door de vraag of een inspecteur gemakkelijker kan optreden, maar door de hoeveelheid vliegtuigen die over de huizen vliegen en de hoeveelheid geluid die daarbij wordt geproduceerd. Zolang die werkelijkheid niet verbetert, blijft handhaving vooral een bestuurlijk excuus om niet te hoeven discussiëren over de veel ongemakkelijkere vraag: waarom krijgt Schiphol opnieuw meer ruimte, terwijl gezondheid en leefbaarheid volgens iedereen voorop zouden moeten staan?
De gemeenteraad kan volgende week de beslissing van Mbarki nog terugdraaien en hem opdracht geven alsnog in beroep te gaan tegen het nieuwe LVB van Karremans. Daarvoor is een meerderheid in de raad nodig.
Sla dit artikel op in uw favorieten
Bob van Marlen
Het verbaast me toch altijd weer dat er steeds weer nitwits zijn, van bijna iedere politieke partij, die zich gewoon laten inpakken door de mooie verhalen van de LV.
Het recente rapport van Peeters en Melkert laat duidelijk zien dat de herrie systematisch door de overheid met een factor 2 is onderschat door te lang met de BRs van GES 2002 te blijven rekenen.
Ook doorzien deze auteurs de valse claim van 50% minder lawaai met nieuwe vliegtuigen en geven aan dat de luchtvaart de klimaatdoelen niet gaat halen, wat ik al tijden heb geschreven.
Het valt me zwaar tegen van PRO.
Noobody-b.bsky.social
Nou, de MRS onder leiding van Arib zal wel op de achterste poten staan en een gesprek eisen met wethouder Mbarki ?
Kuch.
Bourree
Deze wethouder van Amsterdam wil geen in stellen tegen het nieuwe LVB> Ondanks de erkenning dat het nieuwe LVB “onvoldoende tegemoet” komt aan de wensen van raad, college, Amsterdammers en omwonenden.
De gemeente wil als aandeelhouder en omgevingspartij druk houden op correcte uitvoering, monitoring en snelle actie bij overschrijdingen
Klinkt leuk maar…
De ILT kan geluidsgrenzen niet tussentijds sanctioneren: overschrijdingen worden pas na afloop van een gebruiksjaar vastgesteld, en een boete volgt in principe pas als een eerder opgelegde maatregel in het daaropvolgende jaar niet werkt of niet wordt uitgevoerd
Pas als die maatregel in het volgende jaar niet wordt nagekomen of niet het beoogde effect heeft, kan een bestuurlijke boete volgen. In de praktijk kan dat dus ongeveer twee gebruiksjaren na de eerste overschrijding zijn.
De eerste definitieve,evaluatie van het nieuwe LVB staat gepland voor vijf jaar nadat het besluit onherroepelijk is geworden. De publicatie uiterlijk vier maanden na afloop van het betreffende gebruiksjaar — dus waarschijnlijk begin 2032.
De wethouder speelt met de gegevens. Wij gaan niet in beroep omdat er nu gehandhaafd kan worden, maar de handhaving is helemaal niet mogelijk!
Het is te hopen dat de gemeenteraad deze meneer even aanspreekt op zijn verantwoordelijkheden voor de burgers in de verre verre omtrek van Amsterdam.
Bourree