Het gebeurt niet vaak dat het ministerie van Infrastructuur (I&W) een onafhankelijke adviescommissie vrijwel op alle wezenlijke punten gelijk geeft. Maar dat is precies wat er is gebeurd bij de milieueffectrapportage van Rotterdam Airport.
I&W reageert op het vernietigende advies van de Commissie mer over het gebrekkige MER van Rotterdam Airport. Wat blijkt? Omwonenden, natuurorganisaties en milieuorganisaties hebben niet aan de zijlijn overdreven alarm geslagen. Integendeel, de Commissie mer constateert dat op een reeks cruciale onderwerpen essentiële informatie ontbreekt. Het ministerie neemt die conclusies vervolgens vrijwel integraal over!
Dat is op zichzelf al nieuws. Jarenlang werd de discussie rond de vliegvelden gedomineerd door de boodschap dat alles zorgvuldig was onderzocht, dat de modellen betrouwbaar waren en dat de milieueffecten voldoende in beeld waren gebracht.
Duidelijke grens
De Commissie mer trekt daar voor Rotterdam Airport een duidelijke grens. Zij concludeert dat belangrijke informatie ontbreekt om het milieubelang volwaardig mee te wegen in de besluitvorming. Bovendien adviseert zij nadrukkelijk om eerst aanvullingen op het MER op te stellen en pas daarna het luchthavenbesluit vast te stellen.
Voor omwonenden van RTHA is dat waarschijnlijk de meest positieve ontwikkeling in jaren. Niet omdat de luchthaven ineens gaat krimpen, maar omdat een onafhankelijk deskundig orgaan met gezag heeft vastgesteld dat de milieubasis onder het luchthavenbesluit nog niet op orde is. Minstens zo belangrijk is dat het ministerie niet probeert die conclusie weg te redeneren.
Dat wordt het duidelijkst zichtbaar bij het onderwerp geluid. De commissie constateert dat het geluid van taxiënde vliegtuigen helemaal niet is uitgewerkt in het MER, terwijl juist rond Rotterdam Airport woningen dicht op de luchthaven staan. De conclusie dat taxigeluid verwaarloosbaar zou zijn, is volgens de commissie onvoldoende onderbouwd. Ook ontbreekt onderzoek naar mogelijke maatregelen om die hinder te beperken. Het ministerie erkent dat gebrek en laat alsnog een afzonderlijke geluidstudie uitvoeren.
Verouderde rekenmethode
Daar blijft het niet bij. De commissie stelt vast dat het MER rekent met een verouderde methode voor de cumulatie van geluid. Nieuwe inzichten laten zien dat juist luchtvaartgeluid veel hinderlijker wordt ervaren dan eerder werd aangenomen.
Daarnaast moeten de nieuwste RIVM-relaties voor geluidhinder en slaapverstoring worden toegepast, omdat die een aanzienlijk ernstiger beeld geven van de effecten van vliegverkeer. Ook hier volgt het ministerie zonder zichtbare tegenwerping de aanbevelingen van de commissie.
Voor bewoners van Hillegersberg en Schiebroek bevat de reactienota nog een opvallend element. De commissie constateert dat daadwerkelijk gevlogen routes vaak afwijken van de routes waarmee in het model is gerekend. Daardoor bestaat er grote kans dat de geluidbelasting in deze woonwijken is onderschat. Het ministerie kondigt daarom aanvullend onderzoek aan naar deze routeafwijkingen en hun gevolgen voor de geluidsbelasting.
Meer stikstof
Ook gevoelig ligt het dossier stikstof. De Commissie mer legt daar een fundamenteel probleem bloot. Het MER gaat uit van een bepaalde toekomstige vlootsamenstelling, maar onderzoekt onvoldoende hoeveel stikstofuitstoot maximaal mogelijk is binnen de geluidsgrenzen van het luchthavenbesluit. Nieuwe vliegtuigen zijn vaak stiller, maar niet noodzakelijk schoner als het gaat om uitstoot van stikstofoxiden. Daardoor kan binnen dezelfde geluidsruimte meer milieuschade ontstaan dan het MER suggereert.
Precies daarom eist de commissie een gevoeligheidsanalyse waarin wordt bekeken hoeveel NOx-uitstoot maximaal mogelijk is binnen de toegestane geluidsruimte. Ook moet duidelijk worden welke maatregelen beschikbaar zijn wanneer het bestaande emissieplafond wordt overschreden. Opnieuw kiest het ministerie niet voor verdediging van de bestaande stukken, maar voor aanvullend onderzoek.
Voor natuur- en milieuorganisaties is dit een belangrijke ontwikkeling. In juridische procedures draait het immers niet om wat een luchthaven verwacht te doen, maar om wat zij op grond van een besluit maximaal mag doen. Dat onderscheid is nu ook door de Commissie mer nadrukkelijk gemaakt. En overgenomen door het ministerie.
Zelfs op het punt van zeer zorgwekkende stoffen blijkt het MER onvolledig. Voor benzeen zijn concentraties berekend, maar voor andere potentieel zeer zorgwekkende stoffen niet. De commissie vindt dat onvoldoende voor een compleet beeld van de gevolgen voor de leefomgeving en verlangt aanvullende analyses. Ook dit advies wordt door het ministerie overgenomen.
Werk aan de winkel
De politieke en bestuurlijke betekenis van de reactienota ligt daarom niet zozeer in de afzonderlijke onderzoeken die nog moeten worden uitgevoerd. De echte betekenis is dat het ministerie impliciet erkent dat het bestaande MER niet het afgeronde en robuuste document is waarvoor het lange tijd werd gehouden.
Op vrijwel ieder controversieel onderwerp, van geluid en routeafwijkingen tot stikstof, veiligheid en zeer zorgwekkende stoffen, moet aanvullend werk worden verricht voordat duidelijk wordt wat de werkelijke gevolgen van het luchthavenbesluit zijn.
Voor een dossier waarin economische belangen jarenlang vrijwel automatisch het voordeel van de twijfel kregen, is dat een opvallende koerswijziging.

Sla dit artikel op in uw favorieten









SK
Wat is het addertje onder het gras?
Is hier niet overduidelijk sprake van een ‘schijnvertoning’?
Het kabinet heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat zij groei van de luchtvaart in Nederland hoog in het vaandel dragen. Het is verheven als een kernwaarde. De vliegvelden zijn immers de motor van de Nederlandse economie.
En dan nu ‘ineens’ slaat I&W met de vuist op tafel en geeft een onafhankelijke adviescommissie op vrijwel alle wezenlijke punten gelijk m.b.t.. de milieueffectrapportage van Rotterdam Airport.
Een milieueffectrapportage (MER) is wettelijk verplicht om een gewijzigd Luchthavenverkeersbesluit (LVB)te verkrijgen. Zonder een deugdelijk MER kan de Raad van State een besluit vernietigen, wat verdere groei of wijzigingen blokkeert.
Als I&W het Luchthavenbesluit op basis van het huidige incomplete rapport zou doorzetten, wordt het in de onvermijdelijke rechtszaken met milieuclubs (zoals MOB) direct door de rechter vernietigd.
Door nu zélf extra onderzoek te eisen, zorgt het ministerie ervoor dat de luchthaven de fouten repareert. Dit maakt het uiteindelijke Luchthavenbesluit juridisch ‘kogelvrij’. Het is dus geen koerswijziging richting krimp, maar een tactische zet om een robuust besluit te nemen dat wél standhoudt bij de rechter.
Het ministerie geeft hiermee impliciet toe dat het oude rapport niet deugde, maar gebruikt de kritiek puur als handleiding om de juridische kwetsbaarheden van de luchthaven weg te poetsen.
De minister zit vast aan een strakke planning voor het nieuwe Luchthavenbesluit (1 nov 2027 voor Schiphol 1/11/26) . Het nu snel laten uitvoeren van ‘reparatie-onderzoeken’ is voor het ministerie de snelste manier om het proces zonder fatale juridische vertraging voort te zetten.
Bijkomend voordeel: kan hij meteen een wit voetje halen bij de Raad van State dat I&W er alles aan doet om de positie van omwonenden te herstellen, en dat omwonenden wel degelijk serieus worden genomen en worden gehoord alsmede daadwerkelijk worden beschermd tegen geluidshinder.
Bovendien wordt z’n leugen, excuus bewering, tijdens de debatten in de Tweede Kamer (eind september 2026) dat de MRS positief of constructief tegenover de plannen staan over het LVB Schiphol weer een beetje weggepoetst en zijn imago opgevijzeld.
“Als het te mooi is om waar te zijn, dan is het dat ook”
rrustema
“In juridische procedures draait het immers niet om wat een luchthaven verwacht te doen, maar om wat zij op grond van een besluit maximaal mag doen.”
Dit is een mooie voor het SchipholWatch citatenboekje. Is ook de kern landelijk immers. De wet moet zich niet aanpassen aan de wensen van de luchthaven, maar moet de grenzen stellen waar de luchthaven het binnen moet doen: de schaarste exploiteren.
Het idee dat er schaarste is in het luchtruim is nog niet echt geland bij het grote publiek.
Mijn bijdrage aan een SchipholWatch-citatenboekje…
Jan
Maar wat betekent dit nu in concreto? Er wordt gewoon doorgevlogen. Het nieuwe LVB is door de 2e en 1e kamer. Dus, en nu?
HansB
Meer dan eens razen er rond en na 23:30 u nog landende Transavia toestellen over Vlaardingen. Vliegen moet immers “betaalbaar” blijven, en daarvoor zijn nachtvluchten “cruciaal”.
Uit de op het moment lopende advertentiecampagne van Transavia (Doei doei weken) begrijp ik dat we het dan hebben over 48 euro. Voor dat bedrag mag je omwonenden uit hun slaap halen. Een nieuwe vlootsamenstelling doet niets die herrie af.
Hoog tijd dat er paal en perk gesteld wordt aan deze nachtvluchten tegen dumpprijzen, de desinformatie rondom de overlast (stillere vliegtuigen) en het laten prevaleren van de economische belangen.
HansB
.