Het Planbureau voor de Leefomgeving laat in recente publicaties zien hoe groot de kloof is tussen wat de wetenschap noodzakelijk acht en wat de luchtvaartsector zichzelf blijft wijsmaken.
Juist omdat het PBL feitelijk en voorzichtig formuleert, valt des te meer op hoe hard de sector de realiteit blijft ontkennen. Terwijl de onderzoekers beschrijven dat de uitstoot van broeikasgassen weer explosief is gaan stijgen na de coronapandemie, blijft de sector vasthouden aan het sprookje dat groei en duurzaamheid probleemloos samengaan.
De luchtvaartsector presenteert zichzelf graag als vooruitstrevend, maar in de praktijk is zij vooral bezig de status quo te verdedigen. Het PBL laat zien dat de efficiëntiewinst van nieuwe vliegtuigen simpelweg niet opweegt tegen de groei van het aantal vluchten.
Zodra de coronadip voorbij was, stijgt het brandstofverbruik weer sneller dan de technologie kan compenseren. Toch blijft de sector schermen met toekomstige wondervliegtuigen en synthetische brandstoffen alsof die morgen al op grote schaal beschikbaar zijn.
Internationale afspraken
Het PBL benoemt dat synthetische brandstoffen en andere innovaties nog in ontwikkeling zijn en dat de luchtvaart sterk afhankelijk blijft van internationale afspraken.
Maar de sector gebruikt juist dat internationale karakter om elke nationale maatregel weg te wuiven. Niet omdat het niet kan, maar omdat men niet wíl. De boodschap is steeds dezelfde: “Wij hoeven niet te veranderen, anderen moeten dat eerst.” Dat is geen strategie, maar uitstelgedrag.
In de PBL‑analyse over de toekomst van de Nederlandse luchtvaart wordt duidelijk dat het tijdperk van goedkoop vliegen voorbij is. De kosten van de klimaattransitie en de fysieke grenzen van luchthavens zullen de ticketprijzen omhoog duwen. De groei die de sector decennialang als vanzelfsprekend beschouwde, is dat allang niet meer.
Groei een natuurwet?
Toch blijft de sector vasthouden aan het idee dat groei een natuurwet is. Alsof de aarde zich moet aanpassen aan de luchtvaart, in plaats van andersom. Het PBL laat zien dat de uitstoot oploopt, dat de technologie achterloopt en dat internationale samenwerking cruciaal is. Maar de sector blijft doen alsof het allemaal wel goedkomt, zolang de overheid maar niet te streng is. Dat is geen visie, maar ontkenning.
Wat misschien nog het meest stoort, is hoe de vliegindustrie de PBL‑bevindingen selectief gebruikt. De waarschuwingen over stijgende emissies, beperkte technologische haalbaarheid en de noodzaak van stevig beleid verdwijnen steevast naar de achtergrond. Wat overblijft, is een uitgeklede versie van de PBL‑analyse die vooral moet bewijzen dat groei mogelijk blijft.
De sector leest de rapporten niet om te begrijpen wat er moet gebeuren, maar om te zoeken naar zinnen die het eigen verhaal moeten ondersteunen.
Misbruik nuance
Het PBL zelf blijft zorgvuldig en genuanceerd. Maar de manier waarop de sector die nuance misbruikt, laat zien hoe ver zij staat van de werkelijkheid. De luchtvaartsector gedraagt zich als een industrie die denkt dat de klimaatcrisis een PR‑probleem is dat met de juiste framing kan worden opgelost.
De PBL‑rapporten maken duidelijk dat de luchtvaart alleen kan verduurzamen als zij fundamenteel verandert. Niet een beetje schoner, maar echt anders.
Minder afhankelijk van fossiele brandstoffen, minder gericht op volumegroei, en meer ingebed in internationale afspraken die daadwerkelijk effect hebben. De sector kan die boodschap blijven negeren, maar de feiten blijven dezelfde: zonder ingrijpende verandering wordt de luchtvaart het grootste obstakel voor het halen van de klimaatdoelen.
Sla dit artikel op in uw favorieten
B. van Marlen
Ook het klimaatrapport WMO 2025 laat zien, dat het klimaatprobleem nog heel ver van adequaat aangepakt is. Luchtvaartgroei past hier totaal niet bij en werkt direct ondermijnend.
Maar ja, als je 1.6 miljoen € per jaar toucheert, dan is het wel verleidelijk om dit te blijven ontkennen. Dan liever zeggen dat de nieuwe vliegtuigen waar zo veel geld in wordt gestoken maar liefst 50% minder geluid maken en veel zuiniger zijn met brandstof! Maar niets over het feit dat de voorgenomen groei elke verbetering, als die al opgaat, direct tegengaat.
Dit ontkennen gaat nog jaren door, de veranderingen gaan relatief langzaam (maar zullen wel zeer langdurig zijn!) en de politiek heeft een korte termijn visie. Daarnaast kun je best als luchtvaartbobo nog een comfortabel leven hebben (met een dik salaris en niet te vergeten de bonussen), voordat het probleem echt nijpend wordt (bij ons dan, niet elders!). Tevens weet je donders goed waar de herrie en vervuiling terechtkomt, zodat je zelf die plaatsen om te wonen kan mijden.
Het aandeel AF/KLM was gisteren alweer zo’n 11% gestegen, wellicht door de 14 dagen durende bombardeerpause in Iran en de belofte van weer laten doorvaren van olietankers door de Straat van Hormuz. Er zijn dus nog veel lieden, die over de rug van omwonenden en toekomstige generaties hun ziekelijke financieel rendement zoeken.
Moge de rechter aan dit foute beleid nu eindelijk een einde aan maken! Het wordt tijd dat de verantwoordelijken worden gedagvaard in plaats van rijk beloond!
Jon Rietman
Er is maar één werkelijke oplossing binnen handbereik: GROTE KRIMP
Te beginnen met de tweede luchthaven van de EU, Schiphol. Dat midden in een van de dichtst bevolkte metropolen van de EU ligt: De Randstad met ruim 8 miljoen inwoners.
1,3 miljoen mensen wonen daarvan in ongezonde omstandigheden, volgens objectieve WHO-normen.
Geen uitweg meer: kiezen of falen
De boodschap is niet langer voor interpretatie vatbaar. Regering, luchtvaartsector en burgers staan voor dezelfde keuze, en niemand kan zich daar nog onderuit praten.
De analyses van het Planbureau voor de Leefomgeving laten niets aan duidelijkheid te wensen over: wat nu gebeurt, botst frontaal met wat nodig is.
Toch blijft de sector zich verschuilen achter beloften, toekomstmuziek en internationale spelregels die vooral dienen om vandaag niets te hoeven doen.
Blijven groeien terwijl de grenzen al bereikt zijn. Blijven wijzen naar morgen terwijl de problemen vandaag escaleren.
Blijven doen alsof technologie het verschil gaat maken, terwijl die technologie nog niet eens op schaal bestaat.
Dat is geen strategie — dat is georganiseerde ontkenning.
En laten we eerlijk zijn: dit is allang niet meer
alleen een probleem van de sector. Ook de politiek schuift, aarzelt en rekent zich rijk. En ook wij als samenleving profiteren nog steeds van een systeem waarvan we weten dat het vastloopt.
Maar die werkelijkheid verandert niets aan de kern: doorgaan op deze weg is een bewuste keuze. Een keuze om risico’s te nemen met een systeem dat geen tweede kans biedt.
Dit is het moment waarop vrijblijvendheid ophoudt te bestaan. Waarop woorden plaats moeten maken voor ingrepen. Waarop “later” simpelweg niet meer bestaat.
De planeet wacht niet. De gevolgen ook niet.
Geen smoesjes meer. Geen uitstel. Geen excuses.
SchipholWatch
Door een technische fout zijn de reacties onder dit artikel weggevallen. De fout is nu hersteld, aarzel niet om uw reactie opnieuw te plaatsen!